Brief veranderingen tolkenregistratie van 6 december 2001

Onderdeel   Afdeling beleid   Contactpersoon   W.M. Garnier   Doorkiesnummer(s)   070-370 6790 (tussen 11.00-12.00 en 15.00-16.00)   Datum   6 december 2001   Ons kenmerk   5137361/801   Onderwerp   Veranderingen in het tolkenbeleid

Geachte heer/ mevrouw,

In de communicatie tussen niet-Nederlandstalige justitiabelen dan wel burgers en Justitie vormen tolken en vertalers een essentiële schakel. Justitie wil daarom verzekerd zijn van hun kwaliteit en integriteit. Medio 2000 - nog onder staatssecretaris J. Cohen -  is Justitie gestart met het kwaliteitstraject tolken en vertalers.

Praktische ervaringen en wensen vanuit uw beroepsgroep hebben geleid tot enkele beleidsaanpassingen.

Met deze brief wil ik u informeren over die veranderingen in het kwaliteitsbeleid. Deze komen erop neer dat er voor u als tolk of vertaler voortaan andere vormen van certificering mogelijk zijn.

U kunt zich inschrijven in het register van gecertificeerde tolken, ook wanneer u tot nu toe de kwaliteitsovereenkomst niet heeft getekend. Een nieuw op te richten - los van het ministerie staande - kwaliteitsinstituut tolken en vertalers zal dat register bijhouden.

De Tweede Kamer der Staten-Generaal heb ik bij brief van 8 november 2001 over de hoofdlijnen van deze veranderingen geïnformeerd. Als u kennis wilt van deze brief verwijs ik u graag naar:  parlando.sdu.nl/cgi/login/anonymous (uitgebreid zoeken). U kunt dan invullen bij nummer en volgnummer 28000 VI, nr. 36.

Kwaliteitsinstituut

De verantwoordelijkheid voor certificering zal straks niet meer bij Justitie liggen maar bij een zelfstandig kwaliteitsinstituut tolken en vertalers.

Dat instituut zal naast het bijhouden van een register de volgende taken krijgen:

·         Het verzorgen van een eenduidige klachtenregeling, waarbij gegrond bevonden klachten kunnen leiden tot schrapping uit het register

·         De zorg voor kwaliteitsborging, bijvoorbeeld door verplichte permanente educatie of intercollegiale toetsing.

Erkenning andere vormen van certificering

Uitgangspunt van het huidige kwaliteitstraject is dat per 2003 alle tolken zijn getoetst, behalve zij die - op grond van opleiding - tot 2005 zijn vrijgesteld. Ik wil de eis van toetsing voor 2003 wat versoepelen door ook andere vormen van certificering te erkennen.

Certificering kan - behalve via de kwaliteitstoets van Justitie - lopen via twee trajecten:

(1) een reguliere opleiding voor tolk of vertaler die met succes is afgesloten, of

(2) meer dan vijf jaar ervaring in het tolken voor Justitie, politie of marechaussee, gecombineerd met deelname aan een kwaliteitsborgingsysteem dat door een beroepsorganisatie is georganiseerd en dat door het kwaliteitsinstituut als goed is bestempeld.

Ik wijs er nadrukkelijk op dat het kwaliteitsinstituut het niveau van de opleiding en de borging permanent moet bewaken. Opleiding of deelname aan een vorm van kwaliteitsborging betekent dan ook niet per definitie vrijstelling van toetsing.

Tolken met minder dan vijf jaar ervaring bij Justitie, politie of marechaussee en zonder relevante vooropleiding dienen in elk geval de kwaliteitstoets af te leggen zodra deze beschikbaar is.

Voor alle tolken blijft gelden dat zij vanaf een nader te bepalen datum een integriteitstoets dienen te ondergaan. Voor de inzet bij bepaalde zaken kunnen daar (veiligheids)eisen bij komen. Mede in overleg met de vertegenwoordigers vanuit uw beroepsgroep worden hiervoor nadere voorstellen en spelregels ontwikkeld. Daarover wordt u te zijner tijd geïnformeerd.

Nieuw tijdschema

Deze plannen vragen om zorgvuldige voorbereiding. Ze zijn niet van de ene dag op de andere te realiseren. Afnemers binnen Justitie zullen van alle tolken verlangen dat zij uiterlijk 1 januari 2005 zijn gecertificeerd. Maar ook in het nieuwe tijdschema blijft het belangrijk dat u zo snel mogelijk gecertificeerd raakt. U kunt aan de certificeringeis voldoen door - als deze beschikbaar is - de kwaliteitstoets af te leggen, dan wel door een vorm van toetsing of certificering die erkend is door het nieuwe kwaliteitsinstituut. Toch raad ik u aan de kwaliteitstoets af te leggen. Het is een belangrijke bevestiging van uw kwaliteit. Een afnemer binnen Justitie zal altijd liever echt gecertificeerde tolken inzetten dan tolken die 'respijt' hebben. Bovendien kan echte certificering ook uw marktwaarde buiten Justitie verhogen.

Praktische consequenties

Voor tolken met werkervaring op het terrein van Justitie heeft het bovenstaande de volgende praktische consequenties.

Inschrijving register gecertificeerde tolken

De tolken die de kwaliteitsovereenkomst hebben getekend krijgen met ingang van 1 januari 2002 een (voorlopige) inschrijving in het register van gecertificeerde tolken. Zij krijgen hierover op korte termijn informatie. Ook de tolken die tot nu toe niet hebben getekend en die aan de criteria voldoen, kunnen vanaf 1 januari aanstaande (voorlopig) worden ingeschreven, wanneer zij zich hiervoor aanmelden. Ondertekening van de kwaliteitsovereenkomst is dus niet langer voorwaarde voor inzet als tolk. Op korte termijn gaat er een aanmeldingsformulier naar alle bij Justitie bekende tolken die van ondertekening hebben afgezien. 

In afwachting van de vorming van het zelfstandige kwaliteitsinstituut is op het ministerie een projectbureau tolken en vertalers ingesteld dat de uiteengezette veranderingen begeleidt en vorm moet geven. Het projectbureau is ook belast met het beheer en de verwerking van de nieuwe aanmeldingen.

Taalgebonden

Inschrijving in het register is gebonden aan de taal en niet aan de persoon. Een tolk die voor meerdere talen is gecertificeerd, wordt even zo vaak in het register ingeschreven. Andersom betekent inschrijving niet dat men ook voor andere talen is gecertificeerd.

Voorrang bij inzet

De afnemers van Justitie zullen ingeschreven tolken met voorrang inzetten.

Bericht

Van de inschrijving in het register krijgt iedere tolk individueel bericht. Die inschrijving kan worden doorgehaald bij gegronde klachten, of als uit een integriteitstoets of veiligheidsonderzoek blijkt dat inzet als tolk de uitvoering van Justitietaken kan schaden.

Inschrijving

De inschrijving in het register is afhankelijk van opleiding en/of ervaring:

Tolken die een tolkopleiding hebben gevolgd

Tolken die momenteel tot 2005 zijn vrijgesteld omdat zij een erkende tolkopleiding hebben gevolgd, krijgen een definitieve inschrijving. Dit geldt ook voor tolken die zich alsnog aanmelden en eveneens een erkende tolkopleiding hebben gevolgd. Er is een overzicht bijgevoegd van de tolkopleidingen die op dit moment erkend zijn. Het kwaliteitsinstituut kan in de toekomst ook andere opleidingen erkennen.

Deze groep tolken behoeft dus na 2005 geen aanvullende toetsen af te leggen. Wel zal het kwaliteitsinstituut op termijn aan een inschrijving de verplichting koppelen om deel te nemen aan een kwaliteitsborgingsysteem.

Tolken met meer dan vijf jaar ervaring

Tolken met meer dan vijf jaar ervaring in het tolken voor Justitie, politie of marechaussee, krijgen een voorlopige inschrijving in het register tot 31 december 2004. Die kan definitief worden langs twee wegen:

1.       Door met succes de kwaliteitstoets af te leggen.

2.       Door deel te nemen aan een door een beroepsorganisatie georganiseerd kwaliteitsborgingsysteem dat door het kwaliteitsinstituut als goed is bestempeld.

Tolken met minder dan vijf jaar ervaring en zonder relevante opleiding

Tolken die op het moment van inschrijving minder dan vijf jaar ervaring hebben in het tolken voor Justitie, politie of marechaussee en die geen relevante opleiding hebben, krijgen een voorlopige inschrijving tot uiterlijk 31 december 2004.

Die kan definitief worden langs drie wegen:

1.       Door met succes de kwaliteitstoets af te leggen.

2.       Door de afronding van een door het kwaliteitsinstituut erkende tolkopleiding.

3.       Door, indien voor 31 december 2004 alsnog aan de eis van vijf jaar ervaring wordt voldaan, deel te nemen aan een door een beroepsorganisatie georganiseerd kwaliteitsborgingsysteem dat het kwaliteitsinstituut als goed heeft bestempeld.

Vergoedingen

Een en ander heeft geen effect op de hoogte van de uurvergoedingen. Tolken die al ingeschreven waren, krijgen een vergoeding van € 37,66 (ƒ 83.-) per uur in 2003 (prijspeil 1999). Verder zullen, zoals beloofd, vergoedingen die nu lager liggen geleidelijk omhoog gaan. Tolken die nu al een vergoeding ontvangen van boven de € 37,66 (ƒ 83.-) per uur, behouden hierop een persoonsgebonden aanspraak. Verder zal het onderscheid verdwijnen tussen tolken met en zonder kwaliteitsovereenkomst. Ik probeer deze wijziging van de vergoedingsregels op 1 januari aanstaande in werking te laten treden.

Vertegenwoordigers van de beroepsorganisaties hebben er op gewezen dat de inkomsten van tolken sterk afhangen van kostenposten zoals reiskosten, reistijd, wachttijd en annulering van de opdracht. Deze kostenposten verschillen per sector, net zoals de regelingen op dit gebied verschillen tussen de diverse afnemers.

De bedoeling is de inconveniëntenregelingen te harmoniseren. Daarbij wordt rekening gehouden met de kenmerken van de dienstverlening in de verschillende sectoren. Op dit moment loopt er een onderzoek naar de manier waarop deze harmonisatie het beste vorm kan krijgen en hoe de meerkosten kunnen worden gefinancierd. U weet dat ik op dit punt vanwege geldgebrek nog geen voorstellen kan doen.

Ik hoop u met deze brief voldoende geïnformeerd te hebben over de komende veranderingen in het kwaliteitstraject tolken en vertalers.

Ik hoop evenzeer dat het voor u verbeteringen zijn die u in staat stellen met  - nog - meer c.q. opnieuw met voldoening voor Justitie te tolken en te vertalen.

De Staatssecretaris van Justitie,

Namens de Staatssecretaris,

De Directeur-Generaal Wetgeving, Rechtspleging en Rechtsbijstand,

P.H. Holthuis